LIỆT MẶT (LIỆT DÂY THẦN KINH SỐ VII NGOẠI BIÊN): DẤU HIỆU, NGUYÊN NHÂN

Tỉnh dậy thấy một bên mặt đột ngột cứng đơ, miệng méo xệch khi cười hoặc uống nước trào ra ngoài? Đó không chỉ là “trúng gió” thông thường mà là “tiếng kêu cứu” của dây thần kinh số VII. Tại KHUÊ LINH TRÍ sẽ giúp anh/chị hiểu rõ bản chất của bệnh lý này và phác đồ phục hồi an toàn ngay tại trung tâm Quận 3.

LIỆT DÂY THẦN KINH SỐ VII NGOẠI BIÊN LÀ GÌ?

Khi đột ngột thấy khuôn mặt bị biến dạng và lệch sang một bên, tâm lý chung của người bệnh thường rất hoảng loạn vì lầm tưởng đây là dấu hiệu của đột quỵ (tai biến mạch máu não). Tuy nhiên, nếu tình trạng yếu liệt chỉ khu trú ở một nửa khuôn mặt trong khi tay chân hai bên vẫn vận động và có cảm giác bình thường, đây là biểu hiện lâm sàng điển hình của chứng Liệt dây thần kinh số VII ngoại biên.

Về mặt giải phẫu bệnh lý, dây thần kinh số VII đóng vai trò như một hệ thống “cáp tín hiệu”, chịu trách nhiệm chi phối vận động cho toàn bộ nhóm cơ mặt. Khi phải chịu các tác động bất lợi như nhiễm lạnh đột ngột, virus tấn công hoặc bị chèn ép, dây thần kinh này sẽ nhanh chóng bị viêm và phù nề. Tình trạng sưng tấy làm đứt gãy quá trình truyền dẫn tín hiệu. Hậu quả là các cơ ở một nửa khuôn mặt rơi vào trạng thái “đóng băng”, gây ra sự mất đối xứng rõ rệt, méo miệng và mất khả năng nhắm kín mắt tự nhiên

4 DẤU HIỆU LÂM SÀNG ĐIỂN HÌNH KHI DÂY THẦN KINH SỐ VII BỊ TỔN THƯƠNG:

🔸 Mất vận động cơ mặt một bên: Khuôn mặt trở nên mất cân xứng rõ rệt, rãnh mũi má mờ hoặc mất hẳn. Góc miệng bên liệt bị xệ xuống, bệnh nhân không thể huýt sáo hay mỉm cười tự nhiên.

🔸 Dấu hiệu Charles Bell dương tính: Khi cố gắng nhắm mắt, mắt bên liệt không thể nhắm kín (hở mi), nhãn cầu có xu hướng xước lên trên và ra ngoài, để lộ phần củng mạc trắng.

🔸 Rối loạn chức năng ăn uống và giao tiếp: Thường xuyên bị chảy nước dãi, ăn uống hay bị rơi vãi, đọng thức ăn ở má bên liệt. Việc phát âm các âm môi (như b, p, v) trở nên khó khăn và ngọng nghịu.

🔸 Rối loạn cảm giác và tuyến tiết: Thường xuất hiện cơn đau nhức vùng sau tai trước khi phát bệnh 1-2 ngày. Bệnh nhân có thể bị giảm tiết nước mắt (khô mắt) hoặc chảy nước mắt sống, kèm theo tình trạng rối loạn hoặc mất vị giác ở 2/3 trước lưỡi.

⚠️ NGUYÊN NHÂN DO ĐÂU?

Liệt mặt ngoại biên có thể xảy ra đột ngột ở mọi lứa tuổi, phổ biến nhất do các tác nhân sau:

• Nhiễm lạnh đột ngột: Đây là nguyên nhân hàng đầu (chiếm tới 80% ca bệnh trên lâm sàng). Việc tiếp xúc với luồng gió lạnh đột ngột (ngủ quạt/điều hòa thốc thẳng vào mặt, tắm đêm, đi mưa) làm co thắt mạch máu nuôi dưỡng, gây thiếu máu cục bộ, phù nề và chèn ép dây thần kinh bên trong ống Fallope.
• Nhiễm trùng do virus: Sự tái hoạt động của các loại virus hướng thần kinh như virus Herpes Simplex (HSV1) hoặc Varicella Zoster (gây hội chứng Ramsay Hunt) sẽ trực tiếp tấn công, làm viêm tấy và hủy hoại vỏ bọc thần kinh.
• Chấn thương và bệnh lý hệ thống: Các chấn thương vùng hàm mặt, vỡ xương đá ở nền sọ, hoặc bệnh nhân mắc các bệnh lý chuyển hóa như tiểu đường, suy giảm miễn dịch cũng có nguy cơ cao bị liệt mặt.

BẢNG PHÂN BIỆT NHANH: LIỆT MẶT NGOẠI BIÊN VÀ ĐỘT QUỴ

(Việc phân biệt sớm giúp nhận biết bệnh và có hướng can thiệp kịp thời)

CHỦ ĐỘNG ĐIỀU TRỊ SỚM ĐỂ BẢO VỆ CHỨC NĂNG VẬN ĐỘNG CƠ MẶT!

Sự chậm trễ trong điều trị liệt mặt ngoại biên có thể đánh mất “thời gian vàng” phục hồi, dẫn đến những di chứng nặng nề và khó khắc phục như co giật cơ mặt hay hội chứng đồng động (méo miệng khi nhắm mắt). Dù bạn đang ở đâu, đừng để sự chủ quan làm ảnh hưởng đến thẩm mỹ và chức năng khuôn mặt. Hãy liên hệ ngay với Phòng khám KHUÊ LINH TRÍ để được đánh giá mức độ tổn thương và thiết kế phác đồ can thiệp sớm nhất!

🔗 Tài liệu tham khảo (Nguồn dẫn chứng y khoa uy tín):

• Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh: Liệt dây thần kinh số 7 (Liệt mặt): Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị
• Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec: Nhận biết sớm và điều trị liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên
• National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS): Bell’s Palsy Fact Sheet (Thông tin y khoa về chứng liệt chuông)

PHÒNG KHÁM KHUÊ LINH TRÍ – Tận Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Bạn

📞 Hotline/Zalo: 08333 08333

📍 Địa chỉ: 865 Hoàng Sa, Phường 9, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh

🌐 Đặt lịch khám nhanh: